De prijs van de winnaar – Vlaamse topsporters over de keerzijde van de medaille

“Grenzen respecteren bij topsporters respecteren is niet relevant.
De beste van de wereld worden: dát is waar het voor de topsporter – en heel vaak ook zijn omgeving – om draait. De beste van de wereld worden, en dat tegen elke prijs. De droom van de sporter is niet langer zijn eigen droom, het is ook de droom van zijn omgeving en als het even meezit de hele natie geworden.

De prijs die de topsporter betaalt om de beste van wereld te zijn is hoog, vaak te hoog. Over pijn – zowel mentaal als fysiek – mag niet gesproken worden. Waardoor de druk stijgt en stijgt. Er wordt zelden of nooit stilgestaan bij de vraag hoe de sporter zich voelt, omdat een kritische blik hierop dromen in duigen laat vallen. Grensoverschrijdend gedrag in topsport (mentaal, emotioneel, fysiek en seksueel) wordt ook vandaag helaas nog al te vaak aanvaard. Wie de top wil bereiken, moet het er bij nemen. Maar de pijn en de druk die dat gedrag met zich brengt, is vaak ondraaglijk. De gevolgen ervan laten zich jaren later nog voelen. Ook als de droom vervlogen is en het laatste applaus uitgestorven, knaagt het trauma binnenin verder. Deze kant van topsport belichten is moedig maar vooral zeer waardevol. Niet om na te trappen, niet uit frustratie, maar om een boodschap van kwetsbaarheid en hoop te brengen. Net zoals de medailles dit doen.

Grensoverschrijdend gedrag is nooit oké. Iedereen zou de keuze moeten hebben om zelf de grens te trekken, zonder dat dit gevolgen heeft voor zijn of haar carrière. Topsporters zouden zélf hun grenzen moeten kunnen aangeven, altijd en overal. In een ideale wereld wordt er aan topsport gedaan zonder dat de toekomst van de topsporter wordt gehypothekeerd. Bestaat het risico toch op een impact op langere termijn, moet hier samen met de topsporter bewust over worden nagedacht.
Om daartoe te kunnen komen, moet grensoverschrijdend gedrag in topsport een gezicht en een verhaal krijgen. De samenleving en de topsporters zelf hebben het recht dat ook de andere kant van topsport belicht wordt. Alleen zo kunnen we voor huidige en toekomstige generaties topsporters een duurzame en veilige omgeving creëren.

Daarnaast leeft bij mij de hoop dat door onze getuigenissen mensen op een manier geraakt worden.
Misschien inspireren we mensen om kleine of grote zaken in hun eigen leven aan te pakken. Topsport als spiegel voor de samenleving. Misschien kunnen we een mama die vermoedt dat haar dochter aan een eetstoornis lijdt, de moed geven om het gesprek met haar kind aan te gaan. Misschien kunnen we de kracht geven aan een papa om na te denken over een alternatief omdat hij op zijn werkplek gepest wordt. Misschien kunnen we hoop geven aan een tiener die met donkere gedachten kampt, zodat hij hulp gaat zoeken. Al raken we maar één iemand, dan is ons opzet geslaagd.

Bijdragen om de kracht van de kwetsbaarheid bespreekbaar te maken en bijdragen om voorbij de schaamte de moed te hebben je eigen pad te volgen, is de belangrijkste reden waarom ik de trekker van deze documentaire reeks wil zijn.

Immers, ooit wilde ik de beste van de wereld zijn, nu wil ik alleen nog een topsportwereld waarin iedereen zich veilig voelt.”

Ann Simons